Van data naar speelplezier – tips van ambassadeur Griet

Je herkent het vast: je hebt een prachtig ingerichte poppenhoek, maar er lijkt nauwelijks iemand te spelen. Of je vraagt je af of die ene stille kleuter wel genoeg variatie opzoekt tijdens het keuzebord-moment. Meten is weten, maar in een drukke kleuterklas heb je geen tijd voor ingewikkelde statistieken; je wilt gewoon zien wat jouw kleuters nodig hebben om te groeien.

Ambassadeur Griet Slaets, kleuterleidster op de Sint-Lambertusschool in Muizen, laat zien dat data niet saai hoeft te zijn, maar juist de sleutel vormt tot meer speelplezier en diepere betrokkenheid.

Data klinkt misschien kil of technisch, maar in het kleuteronderwijs betekent het simpelweg: objectieve observatie. Vaak varen we op ons buikgevoel, maar dat gevoel kan gekleurd zijn door de waan van de dag.

In de klas van Griet, die uit meer dan 14 hoeken bestaat, is het onmogelijk om alles tegelijkertijd met het blote oog te zien.

"Data helpt me om de interesses van kleuters echt te doorgronden en mijn aanbod daarop aan te passen."

Wanneer we data inzetten voor sterker kleuteronderwijs, krijgen we een eerlijk beeld van:

• Populariteit: Welke hoeken worden het meest gekozen en welke worden overgeslagen?
• Interesses: Waar besteden individuele kleuters hun tijd aan? Welke kleuters kiezen altijd voor dezelfde veilige activiteit ?
• Sociale interactie: Wie speelt er met wie en hoe lang duurt die interactie?
• Betrokkenheid: Hoe lang houdt de betrokkenheid in een bepaalde hoek echt stand?
• Reflectie: Hoe reageren kinderen op de aangeboden activiteiten via hun feedback?

Door deze inzichten te gebruiken, verschuif je de focus van administratie naar interactie. Je ziet sneller waar ondersteuning nodig is, waardoor elk kind het onderwijs krijgt dat het verdient.

Griet deelt enkele manieren om morgen al met inzichten aan de slag te gaan:

• Gebruik een digitaal keuzebord: Laat kinderen zelfstandig kiezen op een tablet met hun eigen persoonlijke symbolen. Dit bevordert niet alleen hun nieuwsgierigheid en keuzevrijheid, maar genereert ook direct waardevolle data over hun keuzepatronen.
• Monitor de tijdsbesteding: Kijk niet alleen naar wat ze kiezen, maar ook naar de gemiddelde duur van een activiteit. Blijven ze ergens maar 12 minuten hangen terwijl je op 40 minuten rekende? Dan is het tijd om het aanbod te screenen.
• Kijk naar de "tijdsdieven": Heb je kleuters die 40 minuten in de bouwhoek staan, maar eigenlijk 30 minuten daarvan bezig zijn met ruzie maken over blokken? Data over tijdsbesteding helpt je dit te signaleren.
• Varieer in aanbod op basis van keuzepatronen: Zie je dat de puzzelhoek nauwelijks gekozen wordt? In plaats van de hoek weg te doen, kun je het aanbod aanpassen aan de interesses van de kinderen die wél vaak in de buurt van die hoek spelen.
• Focus op de 'onzichtbare' kleuter: Gebruik je digitale lijstjes om te checken wie je die week nog niet intensief hebt geobserveerd. Zo voorkom je dat de luidruchtige kinderen alle aandacht opeisen.
• Analyseer het sociogram: Gebruik data over de afgelopen 30 dagen om te zien wie er vaak met elkaar speelt. Dit is cruciaal voor oudercontacten en de klasverdeling naar het eerste leerjaar.

De situatie bij Griet:
Via haar dashboard zag Griet dat de 'lichtbak' en de 'boekenhoek' relatief korte speeltijden hadden of minder populair waren. De data toonde aan dat kleuters na gemiddeld 14 tot 20 minuten hun interesse verloren.

De actie:
Griet besloot actie te ondernemen op basis van deze inzichten:

• Boekenhoek: Ze voegde QR-codes met filmpjes toe, poppetjes uit het verhaal, zoekkaarten en een 'spinner' met zoekprenten om de interactie te verhogen.
• Lichtbak: Ze breidde het aanbod uit van enkel tekenactiviteiten naar bouwen met transparante materialen en opdrachten in drie moeilijkheidsgraden.

Het resultaat:
De betrokkenheid steeg doordat het aanbod nu beter aansloot bij wat de kleuters nodig hadden om hun spel te verdiepen.

Het handmatig bijhouden van al deze patronen is onbegonnen werk. Daarom gebruikt Griet de verschillende functies van Smart Symbols als een "extra paar ogen", dé tool die dit werk voor haar doet:

• Agenda & Planning: Activiteiten beheren en beperken voor specifieke kinderen waar nodig.
• Digitaal Keuzebord: Kleuters kiezen zelf hun activiteit, en het systeem registreert automatisch de patronen.
• Emotiebord: Tijdens de "vrije landing" in de ochtend klikken kleuters op gevoelsmonsters, wat Griet helpt direct een praatje te maken over hun welbevinden.

• Feedbackfunctie: Kinderen voegen zelf foto's of feedback toe na een activiteit, wat direct inzicht geeft in hun beleving.
• Real-time Inzichten: Met één klik zie je de sociale interactie en de favoriete hoeken van een specifieke leerling.
• Digitale Observaties: Geen gedoe meer met post-its die kwijtraken; je voert je observaties direct in de app in, gekoppeld aan je doelen.
• Reflectiebord: Data gebruiken om groepsgesprekken te stimuleren over wat ze hebben geleerd en hoe ze zich voelden bij een activiteit.

Data inzetten voor sterker kleuteronderwijs draait bij Griet om het creëren van een omgeving waarin elk kind wordt gezien. Door te vertrouwen op digitale inzichten, kan zij haar manier van lesgeven continu verbeteren en meer tijd besteden aan wat echt telt: de begeleiding van haar kleuters. Het gaat niet om cijfers, maar om het vergroten van speelplezier. Door te weten wat er écht gebeurt in je klas, kun je met kleine ingrepen een grote impact maken op de ontwikkeling van je kleuters.

Klaar om ook die 'superkracht' te ontketenen?
Ontdek hoe het digitale keuzebord van Smart Symbols jou een extra paar ogen geeft en meer rust brengt in je klasorganisatie.